راهکارهایی برای آرام کردن سکسکه در نوزادان

سکسکه یک ناراحتی بی ضرر دستگاه گوارش می‌باشد که می‌تواند در تمامی سنین اتفاق بیفتد. حتی در شکم نیز ممکن است اتفاق بیفتد. سکسکه در واقع انقباضات یا اسپاسم های قوی دیافراگم است .(همان ماهیچه هایی که هنگام تنفس عمیق شما، باز و بسته شده و بالا و پایین می‌روند). با این حال که بدون درد هستند و معمولاً نشانه ای از بیماری را به همراه ندارند، اما برای یک نوزاد می‌تواند نگران کننده و عجیب به نظر برسد.

در اینجا چند روش برای آرام کردن سکسه نوزاد شما پیشنهاد شده است:

 وقفه هایی که بین سکسکه‌های او ایجاد می‌شود را یادداشت کنید:
چه شرایطی باعث ایجاد سکسکه می‌شود؟ آیا در طول شیر خوردن یا زمان اندکی بعد از آن اتفاق می‌افتد؟ سکسکه ای بر اثر شیرخوردن ایجاد می‌شود، کاملاً رایج است به این دلیل که ماهیچه های دیافراگم در ارتباط نزدیکی با شکم قرار دارند. اگر ارتباطی بین شیر خوردن و سکسکه کردن پیدا کردید، استراتژی های پیشگیرانه تغذیه ای زیر را به کار بگیرید.

 وعده های غذایی او را به دو مرتبه افزایش دهید و میزان هر وعده را به نصف کاهش دهید:
زیاده روی در غذا دادن به کودک یکی از علل شایع در بروز سکسکه می‌باشد. اگر معده خیلی سریع پر شود و ورم کند، این موضوع می تواند ماهیچه های دیافراگم را دچار گرفتگی و اسپاسم کند. هنگام تغذیه با شیر مادر، سعی کنید به آرامی این کار را انجام دهید، و شیردهی را متوقف کنید تا آروغ نوزاد خود را هنگام جابه جایی از یک سینه به سینه دیگر بگیرید. و یا اگر با شیشه به او شیر می‌دهید، در میان آن مکثی کنید، آروغ نوزاد را بگیرید و بعد از چند دقیقه به دادن شیر ادامه دهید.

مانع بلیعدن هوا توسط نوزاد شوید:

نوزادان معمولاً در طول شیر خوردن علاوه بر اینکه خیلی سریع و زود شیر را قورت می‌دهند، مقادیر زیادی از هوا را نیز می‌بلعند، که این کار باعث تورم و باد کردن شکم آنها می‌شود. تکنیک های لازم در طول شیردهی را بررسی کنید و اطمینان حاصل کنید که لب های کودکتان به اندازه کافی باز شده باشد و نه فقط سر سینه بلکه حاله رنگی دور سینه شما را در بر گرفته باشد. به نوزاد خود گوش بدهید، با این کار صداهای زیادی که شامل قورت دادن شیر و بلعیدن هوا می‌باشد را از او می‌شنوید. اگر با شیشه به او شیر می‌دهید، شیب بطری را با زاویه ۴۵ درجه تنظم کنید، با این کار هوا به پایین بطری خواهد رفت. یا می توانید از بطری هایی که دارای کیسه های تاشو می‌باشند، استفاده کنید که با این کار بلعیدن هوا توسط نوزاد خود را به حداقل می‌رسانید.

در نهایت، در طول شیردهی از درست نشستن او بر روی پا و یا دامن خود اطمینان حاصل کنید (در یک زاویه۳۰ تا ۴۵ درجه)، به این دلیل که این کار از جمع شدن باد در شکم او جلوگیری خواهد کرد. بعد از خوردن شیر، او را به مدت ۲۰ دقیقه به حالت نشسته نگه دارید تا هواهایی که بلعیده شده به سمت بالای شکم او بیاید و این کار باعث از بین رفتن فشار بر دیافراگم شده و نوزاد شروع به آروغ زدن  می‌کند.

 سکسکه می تواند ناشی از رفلاکس باشد؟
سکسکه مداوم می‌تواند نشانه ای از رفلاکس معده به مری در نوزاد شما باشد، که یک بیماری شایع و معمولاً موقتی است که در آن نوزادان برخی از محتویات معده خود را به مری بر می‌گردانند، درد دارند و اغلب سکسکه می‌کنند. علائم دیگری که نشان می‌دهد نوزاد شما از رفلاکس رنج می‌برد، شامل بیداری های شبانه و دردناک، رفتاری شبیه به کولیک، درد گرفتن شکم پس از شیردهی و تف کردن می‌باشد. اگر نگران این هستید که نوزاد شما رفلاکس دارد، حتماً با دکتر خود مشورت کنید.

در اکثر موارد، سکسکه نوزاد شما با تکمیل و شکل گرفتن دستگاه گوارش او، از نظر شدت و تعداد کم خواهد شد.

وقتی چیزی در گلوی بچه گیر کرد چه کنیم؟

گیر کردن اشیاء:

در سال اول تولد بچه‌ها به خاطر کامل شکل نگرفتن حس لامسه، برای شناخت دنیا و اشیا دور و برشان به غیر از دست‌ها از دهانشان یا به بیانی دیگر لمس دهانی نیز استفاده می‌کنند و به همین دلیل، اصلاً عجیب نیست که این اجسام وارد دهان و مجاری تنفسی آن‌ها شود که در اغلب مواقع این مشکل آن قدر ترسناک است که والدین دستپاچه می‌شوند و به اصطلاح دست و پایشان را گم می‌کنند و بیشتر از آنکه به بچه کمک کنند، باعث مشکلات دیگری هم می‌شوند که شاید اگر دست به کاری نمی‌زدند بهتر بود!

دکتر بیژن غفوریان متخصص کودکان و نوزادان در مصاحبه ای با دانشنامه پزشکی ،  در پاسخ به اینکه اگر خدای ناکرده چنین اتفاقی افتاد، بهترین کاری که در خانه می‌توانیم انجام دهیم چیست؟

از تنقلات تا اسباب‌بازی:

بچه‌های کوچک که به تازگی خزیدن را شروع کرده‌اند یا بچه‌های نوپایی که به تازگی چند قدمی برمی‌دارند، بیشترین بچه‌هایی هستند که در معرض چنین خطری هستند، چون آن‌ها کنجکاوتر و در عین حال ناآگاه‌ترند و ممکن است به خودشان صدمه بیشتری بزنند. آجیل و به خصوص بادام زمینی، دانه‌های برشته غلات، تکه‌های میوه و هسته آن‌ها، آب‌نبات، ذرت، تخمه آفتابگردان و هندوانه، اسباب‌بازی‌های کوچک، اجسام گرد و براق از مهم‌ترین و خطرناک‌ترین اجسام هستند که باید مراقب بود که همیشه دور از دسترس بچه‌ها باشد.

علائم و نشانه‌ها:

علائم ورود جسم خارجی به مجاری تنفسی، در ۳ مرحله دیده می‌شود. مرحله اول سرفه‌های شدید، گریه و ضعف کودک، کبود شدن و حالت تهوع است، اما شاید بعد از چند دقیقه بهبود موقتی ناشی از توقف سرفه‌ها به علت خستگی بیمار دیده شود که بسیار گول زننده و خطرناک است و ممکن است اطرافیان تصور کنند خطر رفع شده است و در آخر به وجود آمدن عوارض تنگی نفس، عفونت و سایر عوارض.

اولین قدم:

در اولین برخورد با چنین مشکلی، شناخت سریع نوع انسداد و اقدامات فوری در نجات کودک بسیار موثر است. انسداد ناشی از جسم خارجی در اکثر موارد، ناقص است و مقداری راه برای گذر هوا وجود دارد و خیلی کم پیش می‌آید که انسداد کامل در مجاری تنفس اتفاق بیفتد، ولی باید بدانید که هرکدام از این دو نوع، علائم و نشانه‌های خود را دارند و نوع برخورد با هرکدام از آن‌ها متفاوت است، پس قبل از هر نوع اقدامی باید خوب بررسی کنید که با چه انسدادی طرف هستید.

اگر بچه بالای یک سال بود:

اگر بچه هوشیار بود، به او بگویید که بایستد. ۵ فشار محکم به ناحیه پایین جناغ سینه وارد کنید. ممکن است این کار تا ۱۰ بار تکرار شود. اگر هوشیار نبود و روی زمین دراز کشیده بود، باید با قرار دادن ۲ دست روی ناحیه زیر جناغ، ۵ فشار محکم به سمت داخل و بالا وارد کرده و سپس دهان را بررسی کنید و جسم خارجی را نگاه کنید.

چه کار باید بکنیم؟

قبل از هر کاری با مراکز فوریت‌های پزشکی تماس بگیرید، چون ممکن است خودتان وارد عمل شوید و موفق نشوید و زمان را هم از دست بدهید. اگر بچه این قدر کوچک نیست که می‌فهمد سرفه کردن چیست و توانایی سرفه کردن دارد، ضمن مراقبت دقیق، او را تشویق به سرفه کنید، ولی اگر بچه کوچک‌تر از آن است که بشود چنین درخواستی از او کرد، یا در صورت تشدید اختلال تنفس، گرفتگی صدا و کاهش هوشیاری، باید چند کار مهم انجام دهید.

اول به داخل دهان کودک نگاه کنید و با پایین کشیدن لب و زبان، جسمی که در گلویش گیر کرده را خیلی سریع بیرون بیاورید. البته قبل از این که چنین کاری را انجام دهید، باید به خوبی بر خودتان مسلط شوید و این کار را در عین سرعت و دقت انجام دهید. هرگز نباید بدون دیدن جسم خارجی، انگشت را وارد دهان بچه کرد، چون ممکن است با پایین رفتن جسم خارجی، انسداد ناقص را به انسداد کامل تبدیل کنید و اوضاع را وخیم‌تر از آنچه هست کنید.

خارج کردن جسم خارجی از گلوی بچه زیر یک سال، سخت‌تر و نفس‌گیر است و اگر اطمینان به نفس کافی را ندارید، دست به هیچ اقدام عملی نزنید، اما اگر دست به کار شدید، طبق اشکال زیر اقدام کنید.

مرحله اول:

در صورت مشاهده جسم خارجی، باید آن را با رد کردن انگشت نشانه از کنار جسم و سپس خم کردن انگشت با احتیاط خارج کرد.

مرحله دوم:

در صورت عدم مشاهده جسم خارجی برای کودک زیر یک سال، مطابق اشکال زیر کودک را نگه داشته و ابتدا با قسمت نرم پایین شست، ۵ ضربه به پشت و سپس ۵ بار فشار ناحیه پایین جناغ سینه با دو انگشت ۴ و ۳ انجام می‌شود و سپس داخل دهان کودک را بررسی کرده و جسم را خارج کنید.
مرحله سوم:

در صورت عدم برقراری تنفس، باید تهویه تنفسی برای کودک با تنفس دهان به دهان انجام شود و در صورت لزوم، مراحل فوق تکرار شود. این مراحل تا خارج شدن جسم خارجی یا رسیدن نیروی امداد ادامه پیدا می‌کند.

راهکارهایی برای آرام کردن سکسکه در نوزادان

سکسکه یک ناراحتی بی ضرر دستگاه گوارش می‌باشد که می‌تواند در تمامی سنین اتفاق بیفتد. حتی در شکم نیز ممکن است اتفاق بیفتد. سکسکه در واقع انقباضات یا اسپاسم های قوی دیافراگم است .(همان ماهیچه هایی که هنگام تنفس عمیق شما، باز و بسته شده و بالا و پایین می‌روند). با این حال که بدون درد هستند و معمولاً نشانه ای از بیماری را به همراه ندارند، اما برای یک نوزاد می‌تواند نگران کننده و عجیب به نظر برسد.

در اینجا چند روش برای آرام کردن سکسه نوزاد شما پیشنهاد شده است:

 وقفه هایی که بین سکسکه‌های او ایجاد می‌شود را یادداشت کنید:
چه شرایطی باعث ایجاد سکسکه می‌شود؟ آیا در طول شیر خوردن یا زمان اندکی بعد از آن اتفاق می‌افتد؟ سکسکه ای بر اثر شیرخوردن ایجاد می‌شود، کاملاً رایج است به این دلیل که ماهیچه های دیافراگم در ارتباط نزدیکی با شکم قرار دارند. اگر ارتباطی بین شیر خوردن و سکسکه کردن پیدا کردید، استراتژی های پیشگیرانه تغذیه ای زیر را به کار بگیرید.

 وعده های غذایی او را به دو مرتبه افزایش دهید و میزان هر وعده را به نصف کاهش دهید:
زیاده روی در غذا دادن به کودک یکی از علل شایع در بروز سکسکه می‌باشد. اگر معده خیلی سریع پر شود و ورم کند، این موضوع می تواند ماهیچه های دیافراگم را دچار گرفتگی و اسپاسم کند. هنگام تغذیه با شیر مادر، سعی کنید به آرامی این کار را انجام دهید، و شیردهی را متوقف کنید تا آروغ نوزاد خود را هنگام جابه جایی از یک سینه به سینه دیگر بگیرید. و یا اگر با شیشه به او شیر می‌دهید، در میان آن مکثی کنید، آروغ نوزاد را بگیرید و بعد از چند دقیقه به دادن شیر ادامه دهید.

مانع بلیعدن هوا توسط نوزاد شوید:

نوزادان معمولاً در طول شیر خوردن علاوه بر اینکه خیلی سریع و زود شیر را قورت می‌دهند، مقادیر زیادی از هوا را نیز می‌بلعند، که این کار باعث تورم و باد کردن شکم آنها می‌شود. تکنیک های لازم در طول شیردهی را بررسی کنید و اطمینان حاصل کنید که لب های کودکتان به اندازه کافی باز شده باشد و نه فقط سر سینه بلکه حاله رنگی دور سینه شما را در بر گرفته باشد. به نوزاد خود گوش بدهید، با این کار صداهای زیادی که شامل قورت دادن شیر و بلعیدن هوا می‌باشد را از او می‌شنوید. اگر با شیشه به او شیر می‌دهید، شیب بطری را با زاویه ۴۵ درجه تنظم کنید، با این کار هوا به پایین بطری خواهد رفت. یا می توانید از بطری هایی که دارای کیسه های تاشو می‌باشند، استفاده کنید که با این کار بلعیدن هوا توسط نوزاد خود را به حداقل می‌رسانید.

در نهایت، در طول شیردهی از درست نشستن او بر روی پا و یا دامن خود اطمینان حاصل کنید (در یک زاویه۳۰ تا ۴۵ درجه) ، به این دلیل که این کار از جمع شدن باد در شکم او جلوگیری خواهد کرد. بعد از خوردن شیر، او را به مدت ۲۰ دقیقه به حالت نشسته نگه دارید تا هواهایی که بلعیده شده به سمت بالای شکم او بیاید و این کار باعث از بین رفتن فشار بر دیافراگم شده و نوزاد شروع به آروغ زدن  می‌کند.

 سکسکه می تواند ناشی از رفلاکس باشد؟
سکسکه مداوم می‌تواند نشانه ای از رفلاکس معده به مری در نوزاد شما باشد، که یک بیماری شایع و معمولاً موقتی است که در آن نوزادان برخی از محتویات معده خود را به مری بر می‌گردانند، درد دارند و اغلب سکسکه می‌کنند. علائم دیگری که نشان می‌دهد نوزاد شما از رفلاکس رنج می‌برد، شامل بیداری های شبانه و دردناک، رفتاری شبیه به کولیک، درد گرفتن شکم پس از شیردهی و تف کردن می‌باشد. اگر نگران این هستید که نوزاد شما رفلاکس دارد، حتماً با دکتر خود مشورت کنیددر اکثر موارد، سکسکه نوزاد شما با تکمیل و شکل گرفتن دستگاه گوارش او، از نظر شدت و تعداد کم خواهد شد.

افتادن کودک از بلندی

افتادن از روی کالسکه، گهواره یا تخت و امثال آن در طول یک سال اول به کرات مشاهده شده است که معمولا کمتر خطر آفرینند. اما برای بررسی احتمال خطر در اثر افتادن قبل از هر چیز بایستی ارتفاعی را که کودک از آن پرت شده است، فهمید. در قدم بعدی باید آن قسمت از بدن را که ضربه دیده است، مشخص کرد. البته از شدت گریه کودک و نیز کف پوش زمین در هنگام برخورد او، تا حدی می توان از میزان خطر احتمالی آگاه شد. در صورتی که ضربه وارده به کودک در اثر افتادن، شدید باشد علائم زیر در او مشاهده می گردد:

– پریدگی رنگ چهره

– حالت تهوع و استفراغ

– تعداد نفس ها بیشتر بوده و نامنظم می شود.

– خونریزی از دهان یا بینی

– فراموشی(در برخی اوقات)

– بیهوشی یا خواب آلودگی

در صورت مشاهده این علائم هر چه سریع تر کودک را به بیمارستان برسانید. اما در صورتی که ضرب دیدگی خفیف و ناچیز باشد، کودک پس از مدت کوتاهی ساکت شده و مجددا مشغول بازی و فعالیت های معمولی خود می شود. اگر ظاهرا مشکلی ندارد اما مادر نگران سلامت اوست، بهتر آن است که برای چند ساعتی مادر او را زیر نظر داشته و در صورت مشاهده هرگونه حالت غیر طبیعی مانند خوابیدن بیش از حد، تهوع و استفراغ و از دست دادن تعادل بدن، او را برای کنترل به مرکز درمانی ببرد.

فاجعه بلعیدن باتری توسط کودک!

وقتی کودکی باتری را می بلعد، ظرف کمتر از ۲ ساعت باید باتری از درون مری کودک خارج شود. مرگ کودک در اثر بلعیدن شی ای مثل باتری یا هر جسم خارجی دیگر هولناک و دلخراش است و بار عاطفی خانوادگی و اجتماعی زیادی دارد. متأسفانه موارد بلعیدن اجسام خارجی، این روزها در اورژانس بیمارستان ها زیاد دیده می شود که فقط ناشی از سهل انگاری والدین یا مراقبان کودک است. برای اینکه کمتر شاهد چنین وقایعی در اورژانس های کودکان باشیم، لازم است همیشه مراقبشان باشیم و اجسام ریز را دور از دسترسشان قرار دهیم. یکی از مشکلاتی که در بخش اورژانس کودکان زیاد دیده می شود، بلعیدن باتری های سکه ای توسط آن هاست. این باتری ها در ابزارهای خانگی مانند ساعت و صلوات شمار یا وسایل کمک شنوایی مثل سمعک و اسباب بازی های کودکان  وجود دارد و کودک می تواند به راحتی آن ها را از محل خود خارج کرده و ببلعد. باتری های سکه ای معمولا حدود نیم سانتی متر قطر دارند ولی عوارض خطرناکی ایجاد می کنند و حتی می توانند باعث مرگ کودک شوند.

سوختن مری کودک با بلعیدن باتری:

اغلب کودکانی که به اورژانس آورده می شوند، بین ۴ تا ۸ سال سن دارند و از روی کنجکاوی باتری را می بلعند. باتری های سکه ای خیلی کوچک هستند و بدون مشکل و با عبور از روده دفع می شوند ولی اگر این باتری در مری گیر کند، عارضه کشنده ای بر جای خواهد گذاشت. طبق آماری که در ایالات متحده آمریکا منتشر شد، از ۱۶۴کودکی که باتری بلعیده بودند ۴۱ کودک دراثر سوختگی شدید راه های هوایی یا مری فوت کردند. نوع باتری هایی که باعث مرگ می شوند، باتری های سکه ای ۲۰ میلی متری اند. البته باتری های کوچک تر نیز می توانند عوارض شدیدی ایجاد کنند ولی کمتر باعث مرگ کودک می شوند. متأسفانه باتری های جدید حاوی مواد مسمومیت زا مانند جیوه، لیتیوم و هیدروکسیدپتاسیم هستند که اگر این مواد در تماس مستقیم با مری قرار بگیرند، می توانند باعث آزاد شدن ماده سمی و سوختگی  مخاط مری و مرگ کودک شوند.

وقتی باتری به معده می رسد:

وقتی کودکی باتری را می بلعد، ظرف کمتر از ۲ ساعت باید باتری از درون مری کودک خارج شود اما اگر باتری از مری عبور کرد و وارد معده شد و بیمار نیز علامتی نشان نداد، باید فقط کودک را تحت نظر گرفت تا باتری دفع شود. باتری درون معده سوختگی ایجاد نمی کند چون فضای معده باز است و باتری در تماس مستقیم با مخاط قرار ندارد. همچنین ترشح های معده باعث خنثی کردن اثرات سمی مواد باتری می شود. البته گاهی کودکان این باتری های ریز را داخل بینی و گوش خود فرو می برند. این موارد نیز اورژانسی هستند و باید به سرعت باتری خارج شود.

۵  توصیه اورژانسی به والدین :

۱ – باتری های معیوب یا باتری های قابل شارژ را آزادانه در دسترس کودکان قرار ندهید. اگر باتری قابل استفاده نیست، حتما آن را دور بیندازید.

۲- تمام وسایل الکترونیکی که با باتری کار می کنند را به خوبی کنترل کنید و از بسته بودن درست محل قرارگیری باتری مطمئن شوید. از چسب های محکم برای بسته نگه داشتن در محل قرارگیری باتری استفاده کنید تا چنانچه دستگاه از دست کودک افتاد، در محل باتری به راحتی جدا نشود. همواره از وسایلی استفاده کنید که جهت دسترسی به باتری باید از آچار یا پیچ گوشتی استفاده شود یا دارای قفل باشد.

۳- در حضور کودک از زبان یا دهان برای تست باتری استفاده نکنید.

۴- اگر کودک باتری را بلعید، سریع او را به اورژانس انتقال دهید.

در صورتی که متوجه مفقود شدن باتری شدید تا یافتن آن دست از جستجو برندارید. باتری ها کوچک هستند و ممکن است علائمی در کودک ایجاد نکند. گاهی هم علائم از همان ابتدا بروز می کند، مثلا راه هوایی توسط باتری بلعیده شده مسدود می شود و کودک احساس خفگی می کند. انسداد می تواند علائم خفیف تری مانند خس خس تنفسی، آبریزش غیرطبیعی از دهان، تهوع، مشکلات یا درد قفسه سینه، بلع با مشکل، کاهش اشتها، امتناع از خوردن، سرفه سخت، وقفه غیرطبیعی حین خوردن یا نوشیدن نیز ایجاد کند. با دیدن این علائم، زود دست به کار شوید و با اورژانس تماس بگیرید حتی اگر از بلعیدن باتری توسط کودک اطمینان دارید باز هم درنگ نکنید و منتظر علائم نمانید.

۵- گاهی خانواده به اشتباه به کودک نوشابه یا آب می خورانند. دقت کنید در این مواقع تا رسیدن اورژانس اقدامی انجام ندهید. اگر باتری با استفاده از رادیوگرافی در مری دیده شود حتما باید ظرف ۲ ساعت خارج شود.

اورژانس های کودکان در تابستان:

اورژانس حوادث کودکان بیمارستان ها در همه ایام سال شلوغ است اما موارد اورژانسی در ماه های گرم سال اندکی متفاوت تر است چون کودکان در فضای خارج از خانه بازی می کنند و احتمال بروز حادثه بیشتر می شود. صدمه های جسمی معمولا به صورت خراشیدگی، خونمردگی و کبودی در اندامهای فوقانی و تحتانی است که اغلب جدی نیستند و در اثر زمین خوردن کودک هنگام بازی یا دوچرخه سواری اتفاق می افتند به همین دلیل خانوادهها، باید دوچرخه متناسب با سن و جثه او خریداری کنند تا کودک بتواند راحت تر آن را کنترل کند. همچنین هنگام بازی بهتر است به کودکان لباس های نخی، آزاد، آستین بلند و شلوار پوشاند تا هنگام زمین خوردن به عنوان محافظ عمل کند. اگر کودک از ارتفاع زیاد سقوط کرد وقت را تلف نکنید و حتما او را به اولین مرکز درمانی برسانید. در این مواقع احتمال آسیب به جمجمه و استخوان ها وجود دارد. هنگام خونریزی از پوست نیز باید محل زخم را با آب زیاد شستشو داد و بعد روی آن بتادین ریخت و در آخر با چسب روی زخم را پوشاند. مورد بعدی که دیده می شود نیش حشرات و زنبور است. بعضی ازکودکان به نیش حشرات واکنش شدیدی نشان می دهند. شوک آنافیلاکسی ناشی از نیش زنبور یا حشره دیگر بسیار خطرناک است و خیلی زود باید با اورژانس تماس گرفت. دقت کنید گل ها و گیاهان در فصل تابستان ممکن است، دانه های ریزی داشته باشند که کودک از روی کنجکاوی آن ها را داخل بینی یا گوش خود ببرد. اگر مطمئن هستید که دانه را می توانید با موچین خارج کنید اقدام کنید در غیر این صورت ممکن است دانه را بیشتر به داخل مجرای گوش یا بینی هل دهید. در این مورد نیز با اورژانس تماس بگیرید. کودکان را در ساعات گرم روز (۱۰صبح تا ۵ بعدازظهر) بیرون نفرستید چون احتمال گرمازدگی کودکان در تابستان زیاد است. مایعات فراوان به آن ها بدهید و لباس های روشن و آزاد و نخی بپوشانید تا هوا به خوبی در جریان باشد و بدن خنک بماند. در صورت گرمازدگی به سرعت کودک را به اتاق خنک انتقال دهید. اگر احساس کردید حال کودک بد است از اورژانس کمک بخواهید.