رفع نفخ شیر مادر

بسیاری از مادرها به خصوص مادرانی که برای بار اول تجربه مادر شدن را دارند با مشکل نفخ و دل درد نوزاد خود روبه رو هستند که این موضوع آن ها نگران و کلافه می کند. اما با رعایت چند نکته ساده در تغذیه و نوع شیردهی این مشکلات بر طرف خواهد شد.

برای آگاهی از چگونگی رفع نفخ شیر مادر با ما همراه شوید:

*باید توجه داشت که مادر از هر نوع تنوعی برای تغذیه خود بهرمند باشد نوزاد حدود ۲ ساعت بعد شیر را با همان طعم مواد غذایی توسط مادر می نوشد که گاهی موادی مانند: شیر، حبوبات، غذاهایی مانند: قرمه سبزی، کله پاچه، جگر شیر را نفاخ کرده و نوزاد را در هضم شیر با این تنوع طعم و مزه دچار اشکال می کند.

*رعایت بهداشت فردی مادر و شستشو سینه در هرنویت شیردهی که باید با آب گرم انجام شود.

*نوشیدن عرق نعناء توسط مادر به طور مداوم و به صورت شربت شده با عسل بعد از هر وعده غذا برای از بین بردن نفخ شیر مادر مفید بوده و همچنین نوزاد را با طعم عرق نعناء از طریق شیر مادر آشنا می کند.

*دمکرده ی یک قاشق چایخوری رازیانه و یک قاشق زیره که با عسل شیرین شده باشد و به صورت روزانه دو مرتبه بعد از نهار و شام تنها باعث افزایش شیر می شود بلکه باعث درمان نفخ و دل پیچه نوزاد خواهد شد.

*مادر ترنجبین و گرامیداب شفا و عرق گاو زبان کوهی + عرق نعنا وعرق تقویت معده و سقز خام(عِلْک) می‌تواند استفاده نماید.

*پرهیز از سرما و دو هوا شدن، و حذر از سرخ‌کرده.

*در حد امکان موقع شیر دادن سر بچه را بالاتر از تنه در بغل قرار دهید.

*بعد از شیردهی سینه و شکم بچه را روی شانه چپ خود قرار دهید. و به آرامی بین دو شانه نوزاد ضربات بسیار آرام وارد کنید تا هوای خورده شده به این وسیله از دهان خارج شود.

*مادر از مصرف غذاهای نفاخ مثل حبوبات، سیر و پیاز در وعده غذایی به مقدار کم استفاده کند و بخصوص قبل از مصرف حبوبات آن را به مدت ۱۲ ساعت در آب بخیسانید، سپس آب آن را دور بریزید و بپزید.

*چون سیر در شیر مادر شیرده نفوذ می کند مادر شیرده به آن توجه نماید و به هنگام شیردهی نوزاد از مصرف سیر و پیاز جداً خودداری فرمائید.

*از مصرف ادویه جات تند در غذاها مثل فلفل به مقدار خیلی کم استفاده نماید.

*در هرنوبت شیردهی مادر سعی نماید به مقدار نیاز به بچه شیر دهد و از پرخوری بچه بپرهیزد.

*بچه را گرسنه نگه ندارید تا هنگام شیر خوردن پرخوری نکند.

عوامل افزایش شیر مادر

– آرامش مادر:

چنانچه به دلایلی مادر نگران باشد، عصبانی باشد، بترسد، یا درد داشته باشد، بخصوص اگر تغذیه با پستان دردناک باشد یا به ناگاه در وضعیتی قرار گیرد که باعث خجالت او شود، یا باور نداشته باشد که می تواند نوزادش را از پستان تغذیه نماید، همه اینها می تواند از عوامل بازدارنده جهش شیر بوده و باعث توقف ترشح شیر شوند. همچنین خوابیدن مادر به اندازه کافی و گردش در وای آزاد بسیار مفید است.

– مکیدن نوزاد:

میزان افزایش شیر (یعنی عرضه) نسبت به تقاضای کودک است. یعنی همانطور که نوزاد رشد می کند، همزمان با رشد او اشتهایش بیشتر شده و بیشتر مک می زند و با مک زدن بیشتر شیر بیشتری تولید می شود. پس بهترین راه افزایش شیر مادر، مکیدن نوزاد به دفعات زیاد و طولانی است. اگر کودک در ابتدا درست نمی مکد و رها می کند؛ پس از خوردن کودک، شیر را با شیردوش خارج کنید تا خشک و کم نشود.

– تغذیه :

* استفاده از خوراکی هایی که ویتامین A دارند؛ مانند جوانه گندم و سمنو.

* استفاده از کازئین نباتی؛ مانند باقلا، لوبیا، نخود، ماش و چای.

* استفاده از هورمون های زنانه مثل رازیانه و ماءالشعیر (مادری که فرزند پسر دارد بهتر است رازیانه مصرف نکند، چون بلوغ او را به تأخیر می اندازد).

* استفاده از مایعات و میوه های آبدار مانند هندوانه، خربزه، آب میوه، شربت ها.

* مواد کلسیم دار مانند گلابی و سوپ استخوان.

* مواد قندی مانند توت و میوه شیرین.

* میوه های روغن دار مثل نارگیل و زیتون.

* خوردن غذا به صورت منظم

اگر واقعا مطمئن شدید که شیر مادر کم است و تمام راه حل ها با شکست مواجه شده، می توان از پزشک کمک گرفت تا داروهایی را که باعث ازدیاد شیر می شود تجویز کند.

– دفعات و مقدار شیر دادن:

وقتی کودک تمام شیری را که از یک سینه می خواسته، خورده باشد؛ عمل مکیدن را متوقف و سینه را خود به خود رها می کند. او ممکن است به اندازه کافی از یک سینه شیر خورده باشد و نیز ممکن است بخواهد سینه دیگر را بگیرد.گاهی اوقات کودک نوک سینه را رها کرده و به خواب می رود، نیازی به کشیدن نوک سینه از دهان کودک یا متوقف کردن شیردهی در یک زمان معین نیست. معمولا وقتی تغذیه بچه تمام می شود که شیر سینه نیز به اتمام برسد. پس بهتر است اجازه دهید طفل تا وقتی که می خواهد، شیر بنوشد و خود برای اتمام تغذیه تصمیم بگیرد. چون او نیروی فراوانی از آخر شیر می گیرد. اگر بچه تمایل به رها کردن سر سینه نداشت، می توانید نوک انگشتان را به آرامی به دهانش ببرید تا سینه را رها کند؛ ولی هرگز برای جدا کردن کودک، او را از سینه نکشید.

رژیم غذایی پس از زایمان

رژیم غذایی:

در نخستین روزهای پس از زایمان که فعالیت جسمی زن کم بوده و از سوی دیگر ماهیچه های نواحی شکم و رحم، قبلا و به ویژه در آخرین ماه های بارداری کشیده شده اند و هنوز حالت طبیعی خود را باز نیافته اند، پرخوری می تواند موجب پدیدار شدن ناراحتی دفع گردیده و بالاخص در زنانی که دچار بواسیر می باشند، ایجاد مشکل نماید. بنابراین رژیم غذایی مادر بایستی متعادل و سبک باشد. در روزهای بعد رژیم غذایی او را می توان به تدریج با پروتئین، ویتامین و مواد معدنی به اندازه کافی تقویت نمود، این امر در مورد مادرانی که شیر می دهند، کاملا ضروری است. مادر در دوران بارداری خود، ذخیره چربی حدود ۴ کیلوگرم را در خود جمع کرده که در دوران شیردهی مورد استفاده قرار می گیرد. بنابراین دلیلی ندارد که زن پس از زایمان بلافاصله خود را ملزم به خوردن زیاد بداند. به جز موارد خاص، توصیه های غذایی برای اکثر زنان زائو مشترک است.

– با توجه به نیاز بدن و احساس تشنگی و این حقیقت که قسمت اعظم شیر مادر را آب تشکیل می دهد، باید به اندازه کافی آب و مایعات بنوشد.

– گوشت و ماهی که به صورت آب پز آماده شده اند و یا در فر کباب شده اند، از مواد لازم در برنامه غذایی زائو محسوب می شوند.

– از مصرف سبزیجات تازه هر فصل غافل نشوید.

– شیر و سایر فرآورده های لبنیاتی از منابع غنی کلسیم و فسفر در رژیم  غذایی مادری که شیر می دهد، می باشد لذا از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. به طور روزانه می توان یک لیتر شیر را مصرف نمود. اما در صورتی که در برنامه غذایی مادر به اندازه کافی گوشت و ماهی گنجانده می شود، باید شیر را به مقدار کمتری مصرف نماید.

– مصرف میوه های تازه نیز جهت تأمین ویتامین های مورد نیاز بدن مادر بایستی مد نظر قرار گیرد.

– مادر نباید بیش از حد و به صورت افراطی، به دلیل تأثیر منفی احتمالی مصرف برخی از مواد غذایی، خود را به شدت محدود سازد.

– برخورداری از یک رژیم غذایی صحیح و متعادل و مواد غذایی سالم می تواند به خوبی نیازهای بدن را در دوران شیردهی فراهم و نیز ترشح کافی غدد شیری او را تأمین نماید.

– مصرف مواد غذایی که در روز ۵۰۰ کالری بیش از برنامه غذایی معمول قبلی به بدن وارد نماید (کلا ۲۲۰۰ تا ۲۶۰۰ کالری)، می تواند احتیاجات غذایی مادر و فرزند او را تأمین نماید.

– وعده های غذایی مادری که شیر می دهد بایستی بیشتر شود. صبحانه باید به طور کامل و به اندازه کافی خورده شود. در وعده نهار و شام نباید افراط کرد، در طی روز می توان چیزهای دیگری نیز خورد. تنوع غذایی برای مادران نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

– مصرف غلات کامل چه در دوران بارداری و چه در دوران شیردهی و بعدها در برنامه غذایی کودک اهمیت فوق العاده ای دارد.

– خرما

از حضرت رسول (ص) نقل شده است که فرمودند: اول چیزی که زن زائو می خورد، باید رطب باشد. چنانچه حق تعالی به حضرت مریم فرمودند که پس از زاییدن حضرت عیسی(ع) رطب بخورد. سؤال شد: اگر وقت رطب نباشد چه کند؟ فرمودند: ۹ دانه خرما از خرمای مدینه بخورد و اگر نبود، ۹ دانه از هر خرمائی که باشد بخورد. به درستی که حق تعالی می فرماید به عزت و جلال خودم سوگند هر زنی که تازه زاییده، اگر رطب بخورد، فرزند او را بردبار گردانم.

حرکات ورزشی مفید پس از زایمان

بدن پس از سپری کردن ۹ ماه بارداری، تغییرات بسیاری را متحمل شده است. پس از زایمان، مادر آنطور که باید از مشاهده اندام خود راضی نیست و این امر بر روحیه او تأثیر منفی گذاشته، طوری که گاه با در پیش گرفتن رژیم های لاغری عجولانه و سرخود، سلامت خود و فرزندش را در معرض خطر قرار می دهد. قدر مسلم کمک روحی همسر در این مورد نیز بیشترین تأثیر را دارد. مادر جوان قبل از آن که به فکر تناسب اندام خود باشد، بایستی از سلامت روحی و روانی آرامش نشاط برخوردار باشد. زیرا بدن پس از زایمان به تدریج و به طور طبیعی اضافی وزن را، البته در صورتی که رژیم غذایی او مناسب باشد، از دست خواهد داد. تأثیر حرکات ورزشی مفید را نباید نادیده گرفت. هر مادری پس از زایمان باید چند دقیقه ای از روز را جهت انجام این نرمش ها در نظر بگیرد. طبیعتا در صورتی می توان منتظر آثار مطلوب حرکات ورزشی بود که انجام آن ها همراه با استمرار و خواست درونی فرد باشد. چند روز پس از زایمان می توان ورزش را با حرکات آرام دست ها آغاز نموده و به تدریج به پاها رسید. گاهی نیز می توان، با توجه به قدرت بدنی فرد و سلامت عمومی او، چند حرکت مفصلی نیز انجام داد. در اینجا به چند نمونه از آن اشاره می گردد:

۱- ملافه تمیزی را بر روی فرش پهن کرده و از پشت بر روی آن دراز بکشید. پاها را از محل زانو خم کرده و با کمک دست ها بغل کنید. سعی کنید با حفظ حالت خود بنشینید. پس از لحظه ای مکث و بدون آن که کف پاها با زمین تماس پیدا کنند، دوباره به حالت اولیه برگردید. نفسی عمیق بکشید و مجددا آن را تکرار کنید.

۲- مانند حالت گریه، پاها را از محل زانو خم کرده و تکیه تان را بر روی دست ها قرار دهید. سپس ساق دست ها را مماس بر زمین قرار داده و سرتان را بین دو آرنج قرار دهید و نفسی عمیق بکشید. مجددا دست ها را صاف کنید، سر را بالا ببرید و ستون فقرات و عضلات باسن را بکشید.

کوچک کردن شکم :

بدین منظور کافی است چند نوع حرکت مخصوص شکم را به طور منظم و در دو وعده صبح و عصر انجام دهید. حرکاتی را که شرح آن ها در زیر آمده است از مؤثرترین و ساده ترین نرمش های مناسب جهت تقویت عضلات شکم و از بین بردن چربی های اضافی است:

۱- ابتدا ملافه و یا حوله ای را بر روی زمین پهن کرده و از پشت بر روی آن دراز بکشید. دست ها را به طرفین برده و کتفتان را از روی زمین بلند کنید. در این حالت تمام تکیه بدن بر روی دو آرنج و ساق دست هاست.

۲- حال پاهایتان را کاملا صاف کرده و بدون خم کردن، حدود یک وجب از سطح زمین بالا ببرید.

۳- حال به صورت ضربدر قیچی بزنید. در این نرمش پنجه پاها باید به سمت بیرون کشیده شده باشند.

برای ۱۰ بار حرکت قیچی را تکرار کنید. سپس یک دقیقه مکث کرده ( استراحت کنید) و مجددا ۱۰ مرتبه دیگر همان حرکت را تکرار کنید. همان طور که قبلا نیز گفته شد، جهت کوچک کردن شکم، این حرکات را باید هر روز به طور مرتب تکرار کنید و به تدریج بر تعداد قیچی زدن ها اضافه کنید. زمانی که خود را قادر به انجام ۱۰۰ حرکت قیچی به طور صحیح یافتید. مطمئن باشید دیگر مشکل بزرگ شکم شما نیز حل شده است. این نرمش را همیشه انجام دهید، حتی اگر دیگر مشکلی به نام بزرگی شکم ندارید و علاوه بر این، عضلات ناحیه شکم تقویت شده و در سن بالاتر از افتادگی آن ها پیشگیری می شود.

روش صحیح تنفس در حین انجام تمرینات:

بازدم: محل بازدم و خارج کردن هوا از شش ها را باید در لحظاتی که حداکثر فشار به بدن وارد می آید، انجام داد.

دم: دم و وارد کردن هوا به داخل شش ها، باید در لحظه پایان فشار و در مرحله شل کردن و استراحت دادن به بدن، که شش ها بهتر منبسط می شوند، انجام گیرد. هرگز نفس تان را نگه ندارید، این امر موجب خستگی بیشتر می شود.

از بین بردن شکم و کاهش اندازه دور کمر:

این حرکات نرمشی را می توان چند هفته پس از زایمان شروع کرد. اما به یاد داشته باشید که تنها در صورتی نتیجه خواهند داشت که به طور ثابت حداقل هفته ای سه تا چهار بار ( هر بار حدود یک ربع) ادامه داشته باشند.

۱- روی زمین بنشینید و دست هایتان را به دو پهلو تکیه داده و پاها را دراز کنید. با جابجا کردن کپل راست و چپ، به آرامی خود را روی زمین حرکت دهید. بعد از این روش چند متری جلو رفتید، به همان ترتیب به محل اولیه برگردید. این حرکت را دو تا سه دقیقه تکرار کنید.

۲- به پهلوی راست بخوابید، طوری که دست چپ تان را به زمین تکیه داده و دست راست تان را زیر سر دراز نمایید.

پای چپ را به طور صاف بالا برده و دوباره به حاالت اول برگردانید. این حرکت را هشت بار تکرار کنید. سپس به پهلوی چپ بچرخید و همان حرکت را با پای راست انجام دهید.

۳- سر پا بایستید و پاها را جفت کنید. دست هایتان را از دو طرف باز کرده و صاف کنید. کف دست راست تان را به دیوار تکیه دهید و پای چپ تان را تاجایی که برایتان ممکن است، باز کنید و کمی به سمت بالا ببرید. این تمرین را در حالی که کمرتان کاملا صاف است، هشت بار تکرار کنید. دو تا سه ثانیه استراحت کرده و سپس به طرف دیگر بچرخید و کف دست چپتان را به دیوار تکیه دهید. همان حرکت را با پای راست نیز تکرار کنید.

۴- صاف بایستید و پاها را کمی از هم باز کنید. دست ها را به دو طرف پهلو تکیه دهید. باسن تان را حداقل برای بیست ثانیه در جهت عقربه های ساعت به صورت دورانی بچرخانید. در این تمرین بالاتنه نباید به سمت جلو خم شود. سپس حرکت دورانی را در جهت عکس عقربه های ساعت انجام دهید.

۵- در حالی که صاف ایستاده اید و دست ها را از دو طرف عمود بر بدن باز کرده اید، به نوبت هر یک از پاها را از محل زانو خم کرده و به صورت عمود بر بدن بالا ببرید و مانند شکل کمی آن را چرخانده و از پای دیگر فاصله بدهید.

خونریزی پس از زایمان، چه باید کرد؟

طبق نظر متخصصین زنان و زایمان یکی از شایع ترین دلایل مرگ مادران خونریزی پس از زایمان است. خونریزی های بعد از زایمان معمولا بین ۳ تا ۵ درصد میان مادران شیوع دار.د. بنابراین تصمیم گرفتیم در این پست در این باره بیشتر  صحبت کنیم تا بتوانیم تصمیمات بهتری در آینده در این باره بگیریم. با ویکی بیبی همراه باشید.

دکتر ایراندخت مهری ماهانی با بیان این مطلب ادامه داد: به طور معمول مادری که زایمان طبیعی یا واژینال دارد، تقریبا ۵۰۰ سی سی و مادری که زایمان سزارین دارد، تقریبا ۱۰۰۰ سی سی خون از دست می دهد، ولی زمانی که مادر پس از زایمان بیش از این حد خون از دست بدهد، دچار خونریزی بعد از زایمان شده است. این متخصص زنان در خصوص خطرات ناشی از خونریزی پس از زایمان اظهار داشت: مادر حجم خون معینی دارد که اگر خونریزی بعد از زایمان به صورت نرمال باشد، بدن می تواند آن را تحمل کند و مشکلی برای فرد پیش نمی آید، اما اگر خونریزی بیش از حد معمول باشد، بدن نمی تواند تحمل کند، حجم زیادی مایع از دست می دهد، دچار شوک می شود، ضربان قلب افزایش می یابد، فشار خون افت پیدا می کند، فرد دچار کم خونی شده و اختلالات انعقادی ایجاد می شود.

پس از خارج شدن جنین، ۵ تا ۳۰ دقیقه بعد جفت باید جدا شود: 

وی با بیان اینکه پس از خارج شدن جنین، ۵ تا ۳۰ دقیقه بعد باید جفت نیز جدا شود، گفت: بعد از جدا شدن جفت، مکانیسم بدن به این صورت است که موادی در بدن ترشح می گردد تا رحم منقبض شود. همچنین پزشکان از داروهایی برای انقباض رحم و جلوگیری از خونریزی مادر تزریق می کنند.

۱۲۰ رگ، متصل کننده بستر رحم و جفت:

این متخصص تشریح کرد:بین بستر رحم و جفت در حدود ۱۲۰ رگ وجود دارد. این رگ های کوچک، جفت را به رحم وصل می کنند و خارج شدن جفت، باعث پارگی های آن می شود.

بنابراین پزشکان داروهایی را تزریق می کنند که باعث انقباض شود؛ چراکه خود انقباض باعث بسته شدن عروق و قطع خونریزی مادر می شود.

چه عللی سبب خونریزی پس از زایمان می شود؟ 

مهری ماهانی در خصوص عللی که باعث خونریزی پس از زایمان می شود، اظهار داشت: یکی از علل این عارضه مشکلاتی است که ممکن است حین زایمان برای مادر پیش بیاید. برای نمونه زنانی که بارداری دوقلویی یا چند قلویی دارند به دلیل باز شدن بیش از حد رحم، به محض خارج شدن جفت، مادر با خونریزی مواجه می شود.

استفاده بیش از حد از داروهای بی هوشی و خونریزی رحم: 

وی افزود: مادرانی که آب دور جنینشان بیشتر از حد باشد، بعد از خارج شدن جفت و جنین، دچار حالت شلی در رحم می شوند که همین امر سبب خونریزی خواهد شد. در مادرانی که تحت عمل جراحی قرار می گیرند، موادی که در عمل سزارین استفاده می شود و داروهای بی هوشی نیز اگر بیش از حد استفاده شود، می تواند باعث خونریزی رحم گردد. همچنین استفاده از داروهایی تسریع کننده زایمان در ایجاد خونریزی بعد از زایمان مؤثر است.

شانس تکرار خونریزی در زایمان های بعدی برای مادری که سابقه داشته بین ۸ تا ۱۰ درصد است: 

مهری ماهانی با بیان اینکه مادری که یک بار دچار خونریزی بعد از زایمان شده باشد، شانس تکرار آن در زایمان های بعدی اش افزایش می یابد، گفت: چنین فردی بین ۸ تا ۱۰ درصد احتمال دارد که پس از زایمان دچار خونریزی شود. بنابراین در این موارد بلافاصله بعد از زایمان باید ماساژ رحم صورت گیرد و از دارو برای انعقاد خون استفاده شود.

وی تأکید کرد: اگر خونریزی ادامه داشت، باید رحم چک شود که جفت فرعی وجود نداشته باشد؛ چراکه هر عامل اضافی در رحم، مانع انقباض درست رحم و ایجاد خونریزی می شود. بنابراین باید بیمار داخل اتاق عمل در محیط استریل مورد بررسی قرار گیرد تا اطمینان حاصل شود که چیزی داخل رحم نیست و یا جایی داخل رحم دچار پارگی و خونریزی نشده است.

این متخصص در نهایت افزود: اگر تمام مسیر رحم چک شد، دارو تزریق شد، ماساژ صورت گرفت، ولی باز هم خونریزی قطع نشد، بایستی شکم باز شود و اگر مادر قصد بارداری مجدد نداشت، خونریزی بسیار شدید بود و متوقف نمی شد، چاره ای جز برداشتن رحم وجود ندارد، البته اگر مادری قصد بارداری مجدد دارد، باید تا حد ممکن سعی شود تا رحم را حفظ کرد.

شما هم می توانید تجربیات خوب و بد خود را در پایین همین صفحه با دیگران به اشتراک بگذارید. در شبکه های اجتماعی هم همراه ویکی بیبی باشید.

۱۰ نگرانی در روزهای اول مادر شدن!

در این مطلب به مجموعه ای از نگرانی های شایع والدین در بدو تولد کودک پرداخته ایم:

* چرا این بچه کبود است؟ 

چون هنگام تولد، سرش تحت فشار قرار گرفته است. در روز اول بعد از تولد دلیل قرمزی و کبودی پوست به ویژه در نوزادانی که به روش زایمان طبیعی متولد شده اند، فشاری است که هنگام رد شدن از کانال زایمان به آن ها وارد شده است. دلیل کبودی گاهی پیچیدن بند ناف دورگردن جنین است. گاهی نیز  علت سرخی پوست نوزاد سرماست و با گرم کردن نوزاد برطرف می شود. بهترین دما برای نگهداری نوزاد بین ۲۰ تا ۲۱ درجه سانتی گراد است. اگر هوا سرد است، بدن نوزاد را با پتوی سبکی بپوشانید اما بیش از حد گرم نکنید زیرا این کار مانع تعریق می شود و پوست حساس کودک آسیب می بیند.

* چرا پلکش قرمز است؟ 

چون بین چشم ها و روی پلک نوزاد گاهی لک های قرمز رنگی وجود دارد که کاملا طبیعی است. این لک ممکن است در پس سر نوزاد هم دیده شود و با گریه نوزاد پررنگ تر و با فشار دادن انگشت روی آن محو شود. معمولا این لک ها در اولین سال بعد از تولد ناپدید می شوند و جای نگرانی نیست. اگر لک آبی رنگی روی باسن یا کمر باشد نیز معمولا تا ۳ سالگی محو می شود اما برخی لک ها مادرزادی و دائمی اند. گاهی نیز به طور طبیعی دانه های سفید رنگی روی بینی نوزاد وجود دارد. این جوش ها میلیا می گویند که طی چند هفته بعد از تولد برطرف می شود.

* چرا رنگش زرد است؟ 

اگر در روز دوم تا چهارم نوزاد زرد شده یعنی مبتلا به زردی است و باید به سرعت به پزشک مراجعه کرد. در غیر اینصورت احتمال بروز آسیب های مغزی وجود دارد.

* چرا بند نافش سیاه شده؟ 

چون به صورت طبیعی بعد از تولد بند ناف سفید است اما به تدریج قهوه ای و سیاه می شود و در فاصله ۲ تا ۴ هفته می افتد.

* چرا جمجمه اش این شکلی است؟  

چون شکل جمجمه نوزادان تحت تأثیر شیوه زایمان مادر است. نوزادانی که به روش سزارین متولد می شوند، جمجمه گردی دارد اما جمجمه نوزادانی که به روش طبیعی متولد می شوند، به دلیل فشاری که در طول زایمان و حین رد شدن از کانال زایمان به آن وارد می شود، شکل گردی ندارد اما جای نگرانی نیست چون بعد از چند هفته شکل جمجمه به حالت طبیعی برمی گردد.

* چرا نوزادم ترشح دارد؟

چون در نوزادان دختر ۳-۲ روز اول بعد از تولد ممکن است اندام تناسلی متورم باشد و ترشحات سفیدرنگی ببینید. این ترشحات را پاک نکنید زیرا از فرزند شما در برابر باکتری ها محافظت می کند. این ترشحات شبیه عادت ماهانه است و دلیل آن هورمون هایی است که از مادر به جنین در طول بارداری رسیده است. حتی سینه ها نیز در نوزاد دختر ممکن است متورم باشد. نباید سینه ها را فشار داد و مایع آن را تخلیه کرد. این تورم بعد از چند روز از بین می رود.

* چرا عطسه می کند؟

چون عطسه لزوما نشانه سرماخوردگی نیست. نوزادان در روز ممکن است تا ۱۲ بار هم عطسه کنند دلیل آن هم خلاصی از ترشحاتی است که مانع تنفس می شوند. از سوی دیگر، موهای بینی نوزاد هنوز کاملا رشد نکرده ومثل یک فیلتر درست عمل نمی کند و گرد و غبار موجود در هوا ممکن است باعث تحریک مخاط بینی و عطسه نوزاد شود.

*  چرا سکسکه می کند؟ 

چون دیافراگمش متقبض شده است. اگر بعد از نوشیدن شیر، نوزاد به سکسکه می افتد، نگران نباشید. دلیل این موضوع اسپاسم دیافراگم است و در عرض چند ثانیه رفع می شود. می توانید به نوزادی که سکسکه می کند شیر بدهید تا سکسکه اش سریع تر بند بیاید.

* چرا ادرار نمی کند؟ 

چون میزان ادرار نوزادان در نخستین روزهای پس از تولدش چندان زیاد نیست ولی بعد از تولد به مرور بیشتر می شود. روز اول معمولا نوزاد یک مرتبه ادرار می کند از روز پنجم به بعد حداقل ۶ مرتبه ادرار دارد. وقتی نوزاد به اندازه کافی شیر می نوشد، ادرارش زرد کمرنگ است. گاهی نیز لک های نارنجی در پوشک دیده می شود. در طول ۲ ماه بعد از تولد نوزاد باید ۸ تا ۱۲ بار در طول روز شیر بنوشد. این میزان بین بین ماه دوم تا ششم کمتر شده و به ۶ تا ۸ بار مکیدن کاهش می یابد. طی ۲ روز اول بعد از تولد، نوزاد روزانه بین ۱۵ تا ۱۰۰ میلی لیتر شیر می نوشد. بین روز ۳ تا ۵ این میزان به ۲۰۰ میلی لیتر می رسد و بعد از این زمان نوزاد به طور متوسط روزانه ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلی لیتر یعنی ۲/۵ تا ۳/۵ فنجان شیر می خورد. به نسبتی که به مرور شیر خوردن نوزاد بیشتر می شود، میزان و دفعات ادرار او هم افزایش می یابد. اگر این میزان از حالت طبیعی کمتر یا ادرار نوزاد زرد و بدبو بود، یعنی یا نوزاد در درجه هوای گرمی نگهداری می شود یا تب دارد.

* چرا مدفوعش سیاه است؟ 

چون به طور طبیعی، مدفوع نوزاد در نخستین روزهای پس از تولدش سبز یا سیاه است و حالت چسبندگی دارد. دلیل آن هم دفع مکونیوم است که در دستگاه گوارش در طول بارداری تجمع یافته است. نوشیدن شیر مادر در روزهای نخست به دلیل داشتن آغوز به پاکسازی دستگاه گوارش کمک می کند. بعد از این مدت میزان مدفوع نوزاد به میزان تغذیه ای که دارد بستگی دارد. در هفته اول بعد از تولد مدفوع کم کم قهوه ای و بعد زرد می شود. از هفته دوم نوزاد روزانه ۱ تا ۳ بار مدفوع می کند و گاهی به بیش از ۱۰ مرتبه هم می رسد اما از هفته ششم این میزان به تدریج کم می شود و به یک بار در روز کاهش می یابد. زور زدن و سرخ شدن نوزاد هنگام دفع حالتی طبیعی است و نباید نگران شوید. بعد از این مدت اگر رنگ مدفوع قرمز یا سیاه یا خشک و سفت شد، باید با متخصص مشورت کرد. حالت و رنگ مدفوع ارتباط مستقیمی با رژیم غذایی نوزاد دارد. نوزادانی که شیر مادر می خورند مدفوع زرد و شل تری دارند. کودکانی که غذای جامد می خورند هم به مرور مدفوع تیره تر و سفت تری خواهند داشت.

چه ترشحاتی از سینه خطرناکند؟

عفونت نوک پستان می تواند ماستیت را ایجاد کند. ماستیت به عفونت و ورم پستان می گویند. ماستیت می تواند منجر به قطع شیردهی شود.ماستیت به عنوان التهاب پستان تعریف می شود. هر چند که می تواند به طور خود به خود یا طی شیردهی ایجاد شود، ولی این بحث محدود به ماستیت در زنان شیرده است که ماستیت در آن ها به صورت بالینی به عنوان التهاب دردناک پستان تعریف شده که همراه با علایم شبیه آنفلوآنزا (مانند تب و ضعف) رخ می دهد.
ماستیت به ویژه به این دلیل مشکل ساز است که ممکن است منجر به قطع شیردهی که تغذیه مطلوب نوزاد را فراهم می سازد، شود. برای طولانی تر کردن مدت شیردهی، پزشکان خانواده باید در کمک به مادران تبحر بیشتری پیدا کنند تا بر مشکلات شیردهی از جمله ماستیت غلبه نمایند. خطر ماستیت را می توان با تخلیه مکرر و کامل پستان و روش مطلوب شیردهی کاهش داد. عفونت نوک پستان می تواند در اثر بد گرفتن نوک سینه توسط نوزاد، یا اختلالات دهان نوزاد مانند شکاف کام یا عفونت های باکتریایی یا مخمری ایجاد شود. تشخیص ماستیت معمولا بالینی است و بیماران با عفونت موضعی در یک پستان همراه با تب و ضعف مراجعه می کنند.

 درمان ماستیت:
درمان ماستیت با بهبود روش شیردهی آغاز می شود. در صورتی که مادر تخلیه پستان را طی دوره ماستیت متوقف کند، احتمال بیشتری دارد که دچار آبسه یا ورم پستان شود.مادران باید مقادیر زیادی مایعات بنوشند و استراحت کافی نمایند.ادامه شیردهی در صورت وجود ماستیت، عموما خطری برای نوزاد به همراه ندارد. شیردهی را می توان در هنگام ماستیت، بدون نگرانی از انتقال عفونت باکتریایی به نوزاد ادامه داد. علاوه بر این نشان داده شده است که شیر حاصل از پستان مبتلا به ماستیت، سطح بالاتری از برخی اجزای ضدالتهابی را دارد که برای نوزاد اثر محافظت کننده دارند.ادامه شیردهی خطری برای نوزاد به همراه ندارد، در واقع احتمال بیشتری را برای شیردهی پس از بهبود ماستیت فراهم می کند و تخلیه موثرتر شیر را از ناحیه مبتلا امکان پذیر می سازد.با وجود این، برخی نوزادان ممکن است طعم شیر نوشیده شده از پستان مبتلا را دوست نداشته باشند که احتمالا به دلیل افزایش مقدار سدیم است. در این موارد، شیر را می توان دوشید و دور ریخت. آبسه پستان شایع ترین عارضه ماستیت است. از این عارضه می توان با درمان سریع ماستیت و ادامه شیردهی پیشگیری کرد. هنگامی که آبسه ایجاد می شود، تخلیه جراحی یا آسپیراسیون سوزنی لازم است. شیردهی را به طور معمول می توان در صورت وجود آبسه درمان شده ادامه داد.

پیشگیری از ماستیت:
از آنجا که تصور می شود ماستیت تا حدی به دلیل تخلیه ناکافی شیر از پستان ایجاد می شود، بهبود روش شیردهی احتمالا سودمند خواهد بود. مشاورین شیردهی می توانند در این تلاش بسیار سرنوشت ساز باشند.

 عوامل خطر ماستیت:
عفونت نوک پستان ها می تواند شاخصی زودرس از اختلالی باشد که بیمار را مستعد ماستیت می سازد. در هفته های اول شیردهی، عفونت نوک پستان ها بیش از همه در اثر بد گرفتن پستان به وسیله نوزاد شیرخوار ایجاد می شود. به کارگیری بالشتک های پلاستیکی برای پستان ها می تواند به تحریک آن ها در اثر محبوس شدن رطوبت منجر شود. در نوک پستان هایی که عفونت دارند و بیش از حد خشکند، به کارگیری شیر دوشیده شده پستان یا لانولین خالص شده می تواند سودمند باشد. شقاق نوک پستان می تواند موجب درد شده و به عنوان منفذی برای ورود باکتری ها عمل کند که منجر به ماستیت می شوند. انسداد مجاری شیر نیز می تواند منجر به ماستیت شود. این مشکل به صورت حساسیت موضعی در پستان بروز می کند که ناشی از تخلیه ناکافی شیر از یک مجرا است. ناحیه سفت، قرمز رنگ و حساس به لمس بر روی پستان مبتلا وجود دارد و یک حباب یک میلی متری دردناک و سفید رنگ ممکن است روی نوک پستان ها ایجاد شود. این حباب به نظر می رسد که در اثر رشد بیش از حد اپی تلیوم یا تجمع ذرات یا قطعات چربی به وجود آید. برداشت این برآمدگی با یک سوزن استریل یا مالش با یک پارچه می تواند سودمند باشد. سایر درمان ها شامل شیردهی مکرر و استفاده از کمپرس یا دوش گرم است.ماساژ ناحیه مبتلا به سمت نوک پستان اغلب مفید است. از پوشش فشاری باید اجتناب کرد.

 استعمال دخانیات، زنان را مستعد ابتلا به عفونت های سینه می کند:
استعمال دخانیات، زنان را مستعد ابتلا به عفونت های نوک پستان می کند به گونه ای که مجاری شیری نوک پستان دچار عفونت می شود و چرک از نوک پستان یا هاله قهوه ای دور آن خارج می شود. اگر از مجاری نوک پستان ترشحات سبز یا زرد خارج شود، نشانه خطر ابتلا به سرطان نیست و این ترشحات هیچ اهمیتی ندارند و لازم نیست بیمار برای درمان آن ها اقدام خاصی انجام دهد. این ترشحات علامت ابتلا به بیماری های خوش خیم پستان است. در این شرایط بیمار باید به بهداشت نوک پستان خود توجه بیشتری کند تا مجاری زیر نوک پستان او دچارعفونت نشود. از سوی دیگر استعمال سیگار موجب افزایش احتمال عفونت نوک پستان زنان جوان می شود. در زمینه ترشحات نوک پستان باید به این موضوع توجه شود که آیا ترشحات خود به خود از پستان خارج می شود یا ترشح پس از فشار دادن نوک پستان بیرون می آید؟ علاوه بر آن، ترشح از یک مجرا یا چند مجرا خارج می شود و چه رنگی دارد؟
ترشحاتی اهمیت دارند که خود به خود از نوک پستان خارج شوند، به گونه ای که بیمار پس از بیدار شدن از خواب متوجه شود که لباس زیرش خیس شده است.

چه ترشحاتی از پستان خطرناکند؟
زنان معمولا بین ۴۰ تا ۵۰ سالگی دچار ترشحات نوک پستان می شوند. مجاری شیری زیر نوک پستان بسیاری از زنان ممکن است پس از پایان دوران شیردهی مقداری گشاد باقی بماند و داخل آن ترشح جمع شود و هرچند وقت یک‌بار، هنگامی که فرد نوک پستان خود را معاینه می کند پس از فشار دادن آن، چند قطره ترشح خارج شود. رنگ ترشحات ممکن است از بی رنگ مانند آب تا شیری، زرد و قرمز (خونی) متفاوت باشد. به این نکته باید توجه شود که آیا ترشح از یک پستان خارج می شود یا از هر دو پستان و اگر ترشح از یک پستان خارج می شود آیا از یک مجرا بیرون می آید یا از مجاری مختلف. خروج ترشحات سبز یا زرد از دو پستان پس از فشار دادن، نگران کننده نیست چون این ترشحات بر اثر گشاد شدن مجاری شیری زیر نوک پستان خارج می شود. ترشحات شیری رنگ از نوک پستان در دوران غیر بارداری به علت افزایش ترشح هورمون پرولاکتین (هورمون مؤثر در تولید و افزایش شیر مادر) در مغز است. این افراد تنها گروهی از مبتلایان به ترشحات پستان هستند که دارو برای آنان تجویز می شود تا میزان تولید پرولاکتین در بدن آنان کنترل شود. ترشحات خونی که از یک یا دو مجرای یک پستان خود به خود خارج می شوند، نگران کننده هستند و باید با استفاده از روش های تصویربرداری مشخص شود که آیا داخل مجراهای شیری توده وجود دارد یا نه. علاوه برآن باید از ترشحات نمونه برداری شود. در تمامی موارد اگر ترشح خونی خود به خودی از یک مجرای پستان خارج شود، حتما بیمار باید جراحی شود چرا که معمولا علت ترشح خونی یک طرفه نوک پستان وجود یک ضایعه در مجاری شیری است. البته مواردی از این ترشحات خونی علامت ابتلا به سرطان پستان هستند.

افسردگی پس از زایمان

بارداری و زایمان، روندهای تکاملی قابل توجهی برای اکثر زنان هستند. برای تطابق موفقیت آمیز با بارداری و زایمان، سازگاری های فیزیکی، درون فردی، اجتماعی و خانوادگی ضرورت دارد. پس از زایمان ممکن است مادر نسبت به نوزادش دو احساس مختلف و متضاد داشته باشد، یکی عشق و علاقه فراوان و دیگری احساس عدم علاقه و طرد او. چنانچه احساس دوم قوی تر باشد نباید نگران شد، زیرا مهر ورزیدن به نوزاد مانند هر عشق دیگری، گاه آنی صورت گرفته و گاه به مدت زمان طولانی نیاز دارد. احتمالا مادر گرسنه است و یا ممکن است مایل باشد در محیطی آرام برای ساعاتی بخوابد. چنانچه زایمان اول او باشد، به تدریج متوجه می شود که چگونه باید به نوزادش شیر داده و از او مراقبت کند. همچنین از دیدن چهره نوزاد، کارها و شنیدن صدای او لذت خواهد برد. در بسیاری از زنان در روزهای اول بعد از زایمان، شادمانی و حیرت ناشی از تولد نوزاد تا حدودی رنگ می بازد. در این زمان مادر، یک فرزند دوست داشتنی ولی پر زحمت دارد، خوابش خراب شده، سینه اش کمی دردناک است و… در این حالت مادر احساس افسردگی می کند و یا ممکن است گریه کرده و یا دم دمی مزاج باشد.

این مسئله باید از طرف همسر و اطرافیان درک شود تا مادر در طی ده روز تا ۲ هفته آینده به حال اول خودش برگردد. 

علت اصلی آن شاید تغییر میزان هورمون هایی باشد که در دوران بارداری بیشتر از حد طبیعی ترشح شده اند و این حالت در دوران قاعدگی نیز مشاهده می شود. علل دیگر این حالت، برخی از جنبه های مراقبت از کودک یا افزایش ناراحتی های خود مادر، احساس به دام افتادگی، عصبانیت از پدر بچه و بچه، نگرانی خود در مورد بدنش، سازگاری و کیفیت روابط زناشویی، مشاجره های روزمره، عدم حمایت شوهر از زن، فقدان حمایت اجتماعی در خلال حاملگی و در مواردی نیز عکس العمل در مقابل تأثیرات عمیق زایمان و مواجهه با مسئولیت های جدید می باشد.

طبقه بندی عوامل استری زا( به طور کل) : 

علائم فیزیکی: مانند خستگی، درد کل بدن، آشفتگی های استراحت و خواب

* تغییرات الگوهای زندگی: عوض شدن نظم خانه و فضاها، فعالیت ها، مسئولیت ها و…..

* ویژگی های بدن: وزن بدن، احساس فرد در رابطه با نامتناسب بودن اندام و …..

* عوامل مالی: خرید وسایل مورد نیاز، فقدان درآمد منظم و….

* عوامل خانوادگی: والدین، فقدان حمایت ها و …..

* عوامل احساسی: تغییرات خلق و تحریک پذیری، بی حوصله شدن، وحشت، نگرانی و ترس، خشم، دودلی، احساس عجز، احساس تنهایی و گناه و…..

* نگرانی های مربوط به حاملگی: ترس از سقط جنین، عوارض و خطرات حاملگی، زایمان پیش از موعد و ….

* وضع حمل و زایمان: وحشت، درد و ناراحتی، انتظار و ….

* عوامل اجتماعی: کاهش یافتن موقعیت های اجتماعی، واکنش دیگران، شغل، زمینه فعالیت، محل تحصیل و ….

* دوستان وهمسر: واکنش ها و پیشنهادها، مشکلات رضایتی و زناشویی

* نگرانی مربوط به مادر شدن: نقش مادر و مسئولیت های آن، شیر دادن، مراقبت از کودک

* رفتارهای نوزاد: گریه کودک، ناراحتی های کودک

* آسایش کودک: سالم یا بیمار بودن کودک، طبیعی بودن کودک و….

* کودکان دیگر خانواده: رقابت و حسادت خواهر و برادر و….

برای غلبه بر این مشکل، همسر مهمترین نقش را می تواند داشته باشد.حمایت و کمک همسر و اطمینان دادن به او در اینکه می تواند مسئولیت مادری را به عهده بگیرد و از شیر خود کودک را تغذیه کند، در رفع افسردگی بسیار مؤثر می باشد. استراحت کافی در شب و حتی در طول روز و همچنین از بین بردن عوامل اضطراب و نگرانی و حمایت های خانواده و مادران می تواند راه های دیگری برای درمان این بیماری باشد.

استراحت پس از زایمان

با توجه به توضیحات داده شده درباره بارداری و زایمان در پستهای قبلی، به راحتی می توان شرایط جسمی و روحی زن پس از زایمان را تصور نمود. درک این شرایط توسط همسر نقش بسیار مهمی را در سرعت بخشیدن به بهبودی جسم و روح زن ایفا می کند. از سوی دیگر می دانیم که وضعیت جسمی و روحی مادر به سرعت روی ترکیب شیمیایی شیر مادر اثر می گذارد. بنا بر این اگر به تازگی صاحب فرزند شده اید، حتما نکات ذیل را مورد توجه قرار دهید:

– برای انجام کارهای عقب افتاده منزل فرصت زیادی را خواهید داشت. بنابراین نیازی به افراط نیست. البته بر خلاف تصور عموم که معتقدند زن زائو باید برای مدت ۴۰ روز در استراحت کامل باشد، نظر متخصصین با توجه به مطالعات انجام شده مؤید این واقعیت است که فعالیت جسمی متعادل و به ویژه انجام کارهای منزل به آرامی و نه با سرعت و عجله، در بهبودی زائو و برگشت بدن به حالت اولیه خود نقش مؤثری دارد.

– به محض احساس خستگی، دست از کار بکشید و استراحت کنید.

– چند روز پس از زایمان، می توانید حرکات نرمشی برای دوران پس از زایمان را آغاز کنید. این امر سبب می شود عضلات بدن با سرعت بیشتری انعطاف پذیری اولیه خود را به دست آورند. همچنین علاوه بر این که مانع مؤثری در بروز ضعف های پس از زایمان به شمار می آیند، در تنظیم اعمال روده ای نیز بسیار مؤثرند.

– در پیش گرفتن یک رژیم غذایی مناسب و رفتن به پیک نیک و استفاده از هوای پاکیزه از فاکتورهای مهم در کمک به زائو جهت باز یافتن سلامتی کامل خود هستند.

– حفظ آرامش از اهمیت فوق العاده ای برای مادر جوان برخوردار است.

اگر مادر به نکات فوق توجه کافی مبذول دارد، به راحتی توانایی غلبه بر مشکلات روحی پس از زایمان – که معمولا بلافاصله پس از زایمان گریبانگیر مادران می شود را خواهد یافت. نگرانی و اضطراب بیش از حد سبب ناآرامی مادر جوان و سختگیری وی در مسائل مختلف شده که نهایتا در برقراری یک رابطه صحیح بین مادر و فرزند اختلال به وجود می آورد. در چنین موقعیتی نیاز به یاری سایرین دارد و تنها کسی که می تواند بیشترین تأثیر را داشته باشد، همسر اوست. پدر جوان باید به خوبی به این مسائل و طبیعی بودن برخی از رفتارهای همسر خود آگاه باشد و او را در غلبه به آن ها و حصول بهبودی یاری نماید. ابراز محبت در این راستا می تواند نقش بسیار مؤثری را داشته باشد.

پس از زایمان

بازگشت به منزل:

مادر که اینک پس از ۹ ماه انتظار فرزند دلبندش را در آغوش خود می بیند، به خوبی به این مسئله آگاه است که پس از زایمان نیز مانند دوران بارداری بایستی تغییرات بسیاری را در روند زندگی روزانه و عادی خود بپذیرد.

طبیعی است که مادر جوان کمی خود را در برابر مسائل و مشکلات جدید آشفته ببیند و حتی گاه احساس کند که شاید نتواند به خوبی نقش و وظیفه مادری خود را ایفا نماید. برای سازگارشدن با شرایط جدید بهتر است زیاد سخت نگیرید. بدون جهت نگران و مضطرب نشوید. مطمئن باشید که شما نیز مانند میلیون ها مادر دیگر به خوبی به وظایف مادری خود عمل خواهید کرد. باید بدانید که همه بچه ها گاهی گریه می کنند، بی اشتها می شوند و شب ها مرتبا بیدار می شوند. مرحله ای گذراست و مدت زیادی به طول نمی انجامد. از خودتان توقع نداشته باشید که در ابتدا خیلی سریع عمل کنید. اما در هر حال، مادر جوان بایستی خیلی زود با شرایط جدید خود را هماهنگ و برنامه روزانه خود را تنظیم کند.

شرایط جسمی و روحی مادر:

برای مدت نه ماه، همان طور که جسم مادر مرتبا در حال تغییر و تحول بوده است، همچنین احساسات، هیجانات و افکار او نیز دستخوش ناآرامی بوده است. با آن که مادر معمولا این تغییرات را به زبان نمی آورد، اما قدر مسلم همه آن ها را تحمل کرده است.

ماه آخر که معمولا نگرانی های خاص خود را دارد، روحیه زن باردار را به شدت تحت تأثیر قرار می دهد. طبیعتا پس از پشت سر گذاشتن دردهای زایمان و استرس ناشی از آن، جسم و روح مادر به شدت نیازمند استراحت و آرامش است. اما با وجود واقعیاتی جدید و احساس مادر بودن، آن طور که باید این فرصت پیش نمی آید. در دوره پس از زایمان، مادر از نظر جسمی و روحی در شرایط نامناسبی است.(منظور از این دوره، ۴۰ تا ۶۰ روز پس از زایمان است)، در این دوره رحم با انقباضات خود در صدد برگشت به حالت اولیه و قبل از بارداری است. به همین دلیل است که پس از زایمان، مادر شاهد انقباضات رحمی خواهد بود که گاه در برخی از موارد همراه با احساس درد شدید است، که امری کاملا طبیعی و گذرا است.

میزان درجه حرارت بدن وی کاهش یافته و در عین حال به کرات احساس تعریق می کند که این امر نیز طبیعی و ناشی از عکس العمل بدن در برابر تغییرات بیولوژیک دوران بارداری است. زیرا طی مدت ۹ ماه جذب مایعات توسط بدن بیش از حد بوده است و بافت ها که به شدت ئیدراته (پرآب) شده اند، اکنون نیاز به دفع این مایعات اضافی دارند. بدین منظور توصیه می شود لباس زیر خود را از جنس صد در صد نخ انتخاب کنید. زیرا این الیاف به خوبی رطوبت را جذب خود کرده و نوعی احساس خنکی را در شخص به وجود می آوردند.

– به هنگام خواب، دمای اتاق خواب را زیاد گرم نکنید و از ملافه های کتان استفاده نمایید.

– در صورتی که زایمان طبیعی داشته اید، هر روز دوش بگیرید. در غیر اینصورت از پزشک معالج خود توصیه بخواهید.

تا چند هفته پس از زایمان، مادر جوان ممکن است احساس کند کمی غیر طبیعی راه می رود. این حالت که در ابتدا بیشتر احساس می شود، با گذشت زمان کمتر شده و بعد نرمال می شود.